KASTEN ÖLDÜRME SUÇU NEDİR
Kasten öldürme bir başkasının yaşam hakkının bilerek isteyerek elinden alınmasıdır. Suç Türk Ceza Kanununun 81. maddesinde suçun basit hali ve 82. maddesinde suçun nitelikli hali ile düzenlenmiştir. Suçun oluşabilmesi için ölümün meydana gelmesi gereklidir.
Kasten Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?
TCK’n da serbest hareketli bir suç olarak ele alınmıştır. Fail kişiyi öldürme kastıyla hareket etmiş olmalıdır. Kişiyi bıçakla yumrukla ya da birçok hareketle öldürmek mümkün olacağı gibi bazı hareketler kasten adam öldürme suçunun nitelikli hallerini oluşturur. (Tasarlayarak, canavar hisle veya eziyet çektirerek, üstsoy veya altsoydan birine veya eş ya da kardeşe karşı öldürme gibi).
Bu suçun mağduru herkes olabilir. Mağdurun yaşı cinsiyeti dini ırkı ve nereli olduğu önem taşımamaktadır. Sağ doğmuş her kişi olayın mağduru olabilir. Burada önemli olan insan olmak ve nefes alıyor olmaktır. Fakat anne karnındaki cenin kişi kabul edilmediğinden bu suçun mağduru sayılmamaktadır. Suç adından da anlaşıldığı gibi kastla işlenmektedir. Kast eylemin her anında ortaya çıkabilir.
Suçta zaman aşımı süresi 25 yıldır. Ancak kasten adam öldürme suçunun nitelikli halinde zamanaşımı süresi 30 yıldır. Kanunda suç ile ilgili kuvvetli şüphe bulunan kişi hakkında tutuklama öngörülmüş olup yargılanan kişi tutuklu olacaktır. Şikâyete tabi bir suç değildir.
Kasten Adam Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?
Kasten adam öldürme suçu, hem ihmali hem de icrai hareket ile işlenebilir. Kasten adam öldürme suçunun işlenmesi için kastın varlığı gerekmektedir. Suçun sonucu sonrasında ölümün meydana gelmesi ile suçu tamamlanmış olacaktır.
Kasten Adam Öldürme Suçunun Nitelikli Halleri
Bazı durumlar bu suçun nitelikli hallerini oluşturur ve daha fazla cezayı gerektirir. Kasten adam öldürme suçunun nitelikli hali Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinde düzenlenmiştir. Nitelikli hal ile kasten adam öldürme suçu işleyen kimse hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilecektir.
Tasarlayarak İnsan Öldürme
Kanunda “tasarlamak” kelimesinin tanımını yapılmamıştır fakat Yargıtay kararları ve doktrinden tasarlamaya ilişkin çıkarımlar bulunmaktadır. Fail öldürme suçunu işlemek için; önce bir kişiyi öldürmeye karar vermeli, bir plan yapmalı, üzerinden zaman geçmeli ve sonunda soğukkanlı bir şekilde suçu işlemelidir. Tasarlayarak insan öldürme suçunda esas olarak alınan “plan yapma” kavramıdır. Cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir. Burada fail, soğukkanlılıkla ve suçu daha kolay işlemiş olduğundan suçun cezasında daha ağır yaptırım uygulanmaktadır.
Canavarca Hisle veya Eziyet Çektirerek İnsan Öldürme
Canavarca his diye bahsedilen durum, failin bir kişiyi öldürürken keyif ve zevk almasıdır. Canavarca hisle öldürme toplum vicdanı tarafından kabul edilmeyecek bir durumdur. Bu durumun söz konusu olması için failin kişiyi öldürürken zevk alması ve fiilini buna göre işlemesi gerekir. Eziyet çektirmek ise mağdurun öldürülürken acı çekmesi ve bunun zamana yayılmış bir şekilde meydana gelmesidir. Cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Üstsoy, Altsoydan Biri veya Kardeşi Kasten Öldürme
Üstsoy olarak tanımlatılan kişiler; anne, baba, dede, babaanne ya da anneanne vs.dir. Altsoy ise kişinin çocuğu, torunu vs.dir. Amca, hala, teyze vs. bu madde kapsamında olmayıp yan soy bağı olarak geçmektedir.
Evlatlık olan kişi bakımından da altsoy, üstsoy ilişkisi doğduğu için kasten öldürme suçunun nitelikli hali olarak bu madde kapsamındadır. Medeni kanuna göre usulüne uygun olarak evlenilmiş kişi eştir. Kişi kendi eşini öldürürse bu madde kapsamında ceza alır. Ancak imam nikâhlı şekilde evlenilen eşin öldürülmesi halinde bu maddeye göre ceza verilmeyecektir. Eşin resmi nikâhlı olması şartı bulunmaktadır. Kardeş ise evlilik birliği içinde doğmuş kişidir. Anne veya babanın aynı olması yeterlidir. Cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Çocuğu, Ruh veya Beden Bakımından Kendini Savunamayacak Kişiyi Kasten Öldürme
Savunma yönünden daha zayıf olarak nitelendirilen kişilerin öldürülmesi, daha ağır bir suç niteliğindedir ve cezası da daha ağırdır. Kişinin kendini savunamayacak halde olması
Durumunun, sürekli olarak kişide bulunması şart değildir. Duruma veya olaya göre de kişi, kendini savunamayacak durumda olabilir. Cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Hamile Olduğu Bilinen Kadını Kasten Öldürme
Hamile olan kadının da diğer bireylere kıyasla daha savunmasız olduğundan hamile kadına verilecek olan cezanın daha ağır olması gerektiği öngörülmüştür. Ancak suçlunun bu maddeyle yargılanabilmesi için, öldürdüğü kadının hamile olmasını bilmesi gerekmektedir. Fail, öldürdüğü kadının hamile olduğunu bilmiyor ise kasten öldürmenin nitelikli halinden değil temel halinden ceza alacaktır. Failin eylemi nedeniyle cenin de ölmüş ise failin kastı bulunmadığından ayrıca çocuk düşürme suçundan cezalandırılmayacaktır. Hamile olduğu bilinen kadını kasten öldürmenin cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Kamu Görevlisinin Yerine Getirdiği Görev Nedeniyle Kasten Öldürme
Kamu görevlisinin yerin getirdiği görev nedeniyle öldürülmesi kasten öldürmenin nitelikli halidir.
Nitelikli halde dikkat edilmesi gereken husus, kasten öldürmenin kamu görevlisine karşı yapılması değil kamu görevlisinin yerine getirdiği görev nedeniyle öldürülmesidir. Kamu görevlisinin başka bir nedene dayalı olarak (yerin getirdiği görev nedeni haricinde) öldürülmesi halinde kasten öldürmenin basit halinden cezalandırılacaktır. Kamu görevlisinin kamu görevini yerine getirmesi suçunun cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
Bir Suçu Gizlemek, Delillerini Ortadan Kaldırmak, İşlenmesini Kolaylaştırmak veya Yakalanmamak Amacıyla Kasten İnsan Öldürme
Fail, işlenmiş bir suçun gizlenmesi, delillerini ortadan kaldırması, işlenmesini kolaylaştırmak veya yakalanmamak amacıyla ilgili kişiyi öldürürse kasten öldürmenin nitelikli halinden yargılanacaktır. Suçun yaptırımı ise ağırlaşmış müebbet hapis cezasıdır.
Önemli olan suçlunun öldürdüğü kişiyi öldürme sebebinin, işlenilen suçla alakalı olmasıdır.
Bir Suçu İşleyememekten Dolayı Duyduğu İnfialle Kasten İnsan Öldürme
Kişi işlemek istediği bir suçu işleyememesi halinde duyduğu öfke, sinir ve kızgınlıkla bir insanı öldürdüğü zaman suçun nitelikli halinden ceza alacaktır. Kasten öldürmenin nitelikli hali, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. Suçun nitelikli hali sayılabilmesi için failin işleyemediği ilk suç ile işlediği kasten insan öldürme suçu arasında bir bağın olması gerekmektedir.
Kan Gütme Amacıyla Kasten İnsan Öldürme
Günümüzde olan ve halk arasında “kan davası” olarak bilinen durumun önlenmesi amacıyla ilgili hüküm bulunmaktadır. kasten öldürmenin nitelikli halinde belli unsurların bir arada bulunması gerekmektedir. Öncelikle kan davası olarak bilenen bu durumda geçmişte birinin öldürülmesi eylemine karşılık öldürme eyleminde bulunulması nitelikli hal uygulanacaktır.
Fail, intikam almak amaçlı ve sanki bir görevi yerine getiriyormuş hissiyle hareket etmelidir. Kan gütme amacıyla kasten öldürme öldürmenin nitelikli halidir, cezası ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Töre Nedeniyle İnsan Öldürme
Kan gütme amacıyla öldürmenin yanında nitelikli hal olarak töre amacıyla öldürme de kanunen hüküm altına alınmıştır. Töre, halkın büyük bir kısmının inandığı ve uyguladığı ahlaki, etik değerler anlamına gelmektedir. Halk arasında namus cinayeti olarak geçmektedir. Töre olarak benimsenen kurallara uymayan kişinin öldürülmesi halinde töre saikı ile öldürme suçu işlenmiş olacaktır. Töre salikiyle kasten adam öldürme suçunun cezası, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Kasten Adam Öldürme Suçu ve Haksız Tahrik Ceza İndirimi
Haksız tahrik ile kasten adam öldürme suçunu işleyen kişi hakkında verilecek cezada indirim uygulanacaktır. Ancak haksız tahrik ile cezadan indirim uygulanabilmesi için belli bazı şartlar bulunmaktadır. Öncelikle kişinin işlemiş olduğu suça neden olan bir haksız eylemin bulunması gerekmektedir. Kişi, uğramış olduğu haksız eylemin etkisi altında, duyduğu öfke ile suç işlemelidir. Haksız tahrik altında kasten adam öldürme suçunu işleyen kişi hakkında verilecek olan cezada müebbet hapis cezası yerine 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilecektir.
Suçun Hukuki Değeri
Kasten öldürme suçu ile korunan hukuki değer; “yaşama hakkı”dır. Yaşama hakkının korunması, kişinin diğer temel hak ve özgürlüklerini kullanabilmesi açısından da zorunluluk arz etmektedir. Yaşam hakkının bireysel varlıklar hiyerarşisinde en üst kademede bulunması neticesinde ceza hukukunda öncelikli mecburi korunma sağlanmıştır.
Yaşama hakkı kişinin bireysel varlığı için önemli olduğu kadar toplumsal yaşamla da alakadardır. Yaşama hakkının uluslararası alanda korunduğunun kanıtı ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 2. maddesinde; “Herkesin yaşama hakkı yasanın koruması altındadır. Yasanın ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın yerine getirilmesi dışında hiç kimse kasten öldürülemez” mevcut hüküm ile belirtilmiştir. Detaylı bilgileri avukatımız Ümit ÇELEBİ ’ye ulaşabilirsiniz.